इस्लामाबाद चर्चेचा निष्फळ शेवट; अमेरिका–इराण तणाव पुन्हा टोकाला
भरारी वृत्तसेवा: (संपादक राजेश इनामदार)
: मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिका आणि इराण यांच्यात इस्लामाबाद येथे झालेल्या उच्चस्तरीय चर्चेला कोणताही ठोस निकाल लागला नाही. जवळपास २१ तास चाललेल्या या चर्चेचा शेवट कराराशिवाय झाल्याने जागतिक पातळीवर चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
🔴 काय म्हणाले दोन्ही देश?
इराणचे संसदीय अध्यक्ष मोहम्मद बाकेर गालिबाफ यांनी सांगितले की,
“आम्ही दूरदृष्टीचे प्रस्ताव दिले, पण वॉशिंग्टनने विश्वास निर्माण करण्यात अपयश पत्करले.”
तर अमेरिकेच्या प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व करणारे उपराष्ट्रपती जेडी व्हान्स यांनी स्पष्ट शब्दांत प्रतिक्रिया दिली—
“इराणने आमचा अंतिम आणि सर्वोत्तम प्रस्ताव नाकारला, हा त्यांच्या दृष्टीने तोटा आहे.”
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
१९७९ मधील इराणी इस्लामिक क्रांती नंतर दोन्ही देशांमधील संबंध कायमच तणावपूर्ण राहिले आहेत.
२०१५ मध्ये इराण अणु करार (JCPOA) झाला होता
मात्र २०१८ मध्ये अमेरिका या करारातून बाहेर पडल्याने तणाव पुन्हा वाढला
त्यानंतर निर्बंध, हल्ले आणि प्रॉक्सी युद्धांमुळे परिस्थिती अधिक चिघळली
चर्चेतील महत्त्वाचे मुद्दे
या वेळच्या चर्चेत फक्त अणु कार्यक्रम नव्हे तर व्यापक मुद्द्यांवर चर्चा झाली:
इराणचा अणुकार्यक्रम आणि युरेनियम साठे
होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण
गोठवलेल्या इराणी मालमत्तेची सुटका
प्रादेशिक शस्त्रसंधी आणि सुरक्षा हमी
युद्धनुकसान भरपाईची मागणी
विशेषतः होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जागतिक तेलपुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग असल्याने हा मुद्दा अधिक संवेदनशील ठरला.
🔥 वाढता प्रादेशिक तणाव
दरम्यान, इस्रायलने हिजबुल्लाह विरोधात लेबनॉनमध्ये लष्करी कारवाई सुरूच ठेवली आहे.
इस्रायलने कोणताही युद्धविराम नाकारल्याने परिस्थिती आणखी गंभीर झाली असून, चर्चेचा सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता कमी झाली आहे.
या चर्चेचा निष्फळ शेवट म्हणजे मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याऐवजी आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्था, तेलबाजार आणि सुरक्षेवर याचे दूरगामी परिणाम होऊ शकतात.
